Η δημοκρατία σε κρίση φάντασμα και η καταπιεστική μορφή δημόσιας παιδαγωγικής ΜΕΡΟΣ Β'

 Έκδοση Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου 2014

HENRY Α. GIROUX 

(ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΔΡΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ MC MASTER ΤΟΥ ΚΑΝΑΔΑ. ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ «ΠΑΤΕΡΕΣ» ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ. ΕΧΕΙ ΓΡΑΨΕΙ ΠΕΡΙΠΟΥ 70 ΒΙΒΛΙΑ)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον Χ. Ι. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΥ

Ο αργός θάνατος του πανεπιστημίου ως κέντρου κριτικής σκέψης και πολύτιμου δημόσιου αγαθό συμβάλλει στην ανάδυση ενός πλαισίου για τη δημιουργία μιας διαμορφωτικής κουλτούρας που παράγει και νομιμοποιεί μια αυταρχική κοινωνία. Η εταιρικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αποτελεί σοβαρό πλήγμα εναντίον της δημοκρατίας

Η Αριστερά πρέπει να εμπλακεί στο θέμα της οικονομικής ανισότητας, να ξεπεράσει τον κατακερματισμό της, να αναπτύξει ένα διεθνές κοινωνικό σχηματισμό για τη ριζοσπαστική δημοκρατία και την υπεράσπιση του δημόσιου συμφέροντος, να λάβει σοβαρά υπόψη την ανάγκη να αλλάξει ο τρόπος που σκέφτονται οι άνθρωποι, και να αναπτύξει μια ολοκληρωμένη αντίληψη της πολιτικής και ένα συνοδευτικό όραμα

Σήμερα δημοσιεύεται το δεύτερο μέρος της συνέντευξης με τον Αμερικανό κοινωνικό αναλυτή και πατέρα της κριτικής παιδαγωγικής Henry Α. Giroux. Στο πρώτο μέρος της συνέντευξης, ο Giroux αναφέρθηκε στην ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού, στην κρίση της δημοκρατίας και την άνοδο του αυταρχισμού στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες. Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης, μιλάει για την πολιτική της αναλωσιμότητας, τους κινδύνους που πηγάζουν από τη διάλυση του πανεπιστημίου ως δημόσιας σφαίρας, το ρόλο της μαζικής κουλτούρας, την «οπισθοχώρηση των διανοουμένων» και το μέλλον της Αριστεράς.

* Πριν από μερικά χρόνια, σε μια προσπάθεια να αναλύσετε την τραγωδία του τυφώνα Κατρίνα, εφηύρατε τον όρο «πολιτική της αναλωσιμότητας». Θεωρείτε ότι η αναλωσιμότητα αποτελεί συστημικό στοιχείο του παγκόσμιου νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού;

- Ο πόλεμος του νεοφιλελευθερισμού κατά του κοινωνικού κράτους έχει δημιουργήσει νέες μορφές παράπλευρης απώλειας. Καθώς τα δίχτυα ασφαλείας καταστρέφονται και υπονομεύονται οι κοινωνικοί δεσμοί, ο καπιταλισμός καζίνο βασίζεται σε μια εκδοχή του κοινωνικού Δαρβινισμού, τόσο για να τιμωρήσει τους πολίτες και να νομιμοποιήσει τις πολιτικές του αποκλεισμού και της βίας που εφαρμόζει όσο και για να πείσει τους ανθρώπους ότι το «νέο φυσιολογικό» είναι μια σταθερή κατάσταση φόβου, ανασφάλειας και επισφάλειας.

Η δημοκρατία σε κρίση, το φάντασμα του αυταρχισμού και το μέλλον της Αριστεράς

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 31 Αυγούστου 2014

HENRY Α. GIROUX (καθηγητής στην έδρα Πολιτιστικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο McMaster του Καναδά. Θεωρείται ένας από τους «πατέρες» της Κριτικής Παιδαγωγικής. Εχει γράψει περίπου 70 βιβλία)

Οι νεοφιλελεύθερες κοινωνίες, γενικά, βρίσκονται σε κατάσταση πολέμου ένας πόλεμος που διεξάγεται από την οικονομική και πολιτική ελίτ εναντίον της νεολαίας, των ομάδων χαμηλού εισοδήματος, των ηλικιωμένων, των φτωχών έγχρωμων μειονοτήτων, των ανέργων, των μεταναστών και άλλων που σήμερα θεωρούνται αναλώσιμοι

 ΜΕΡΟΣ Α'ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Στον Χ. Ι. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΥ

Η κρατική κυριαρχία έχει αντικατασταθεί από την εταιρική κυριαρχία και αποτελεί μια νέα μορφή ολοκληρωτισμού. Αυτό που είναι ξεχωριστό, με τη σημερινή μορφή αυταρχισμού, είναι ότι καθοδηγείται από μια εγκληματική τάξη ισχυρών οικονομικών και πολιτικών ελίτ που αρνούνται να κάνουν πολιτικές παραχωρήσεις

Ο Henry Α. GirouxΟ Henry Α. Giroux, ένας από τους σημαντικότερους ριζοσπαστικούς κοινωνικούς αναλυτές της εποχής μας, παραχώρησε στην «Κ.Ε.» μια εκτενέστατη συνέντευξη, την οποία θα δημοσιεύσουμε σε δύο μέρη (το Μέρος Β' την επόμενη Κυριακή), γύρω από μια σειρά καίριων θεμάτων με τα οποία ασχολείται ερευνητικά εδώ και αρκετές δεκαετίες και τα οποία αφορούν όλο τον προοδευτικό κόσμο στην εποχή του ακραίου νεοφιλελευθερισμού. Θέματα όπως, ανάμεσα σε άλλα, η κρίση της δημοκρατίας, η άνοδος του αυταρχισμού, η κατάρρευση του πανεπιστημίου ως δημόσιας σφαίρας, ο ρόλος της σύγχρονης μαζικής κουλτούρας στο δημοκρατικό βίο και η «οπισθοχώρηση των διανοουμένων».

Ο Giroux είναι διεθνώς αναγνωρισμένος ως ένας από τους πατέρες της Κριτικής Παιδαγωγικής. Είναι καθηγητής στην έδρα Πολιτιστικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο McMaster του Καναδά και διευθυντής του Κέντρου για τη Δημόσια Ερευνα στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Είναι επίσης αρθρογράφος στο «Truthout» και ιδρυτής του προγράμματος «Δημόσιοι Διανοούμενοι» στο εν λόγω ηλεκτρονικό έντυπο. Εχει γράψει περίπου εβδομήντα βιβλία και αμέτρητα άρθρα. Μια πιο εκτεταμένη εκδοχή αυτής της συνέντευξης δημοσιεύεται ταυτόχρονα στα αγγλικά στο «Counterpunch».

* Πιστεύεται ευρέως ότι οι προηγμένες φιλελεύθερες κοινωνίες αντιμετωπίζουν μια «κρίση δημοκρατίας», κάτι που κι εσείς ο ίδιος συμμερίζεστε απόλυτα, αν και η εμπειρική έρευνα, με τη θετικιστική προκατάληψη που τη διακατέχει, τείνει να είναι πιο επιφυλακτική. Με ποιους τρόπους υπάρχει σήμερα λιγότερη δημοκρατία, σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, από ό,τι υπήρχε, ας πούμε, 20 ή 30 χρόνια νωρίτερα;

- Αυτό που έχουμε δει στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε ορισμένες άλλες χώρες από τη δεκαετία του 1970 είναι η εμφάνιση μιας άγριας μορφής του φονταμενταλισμού της ελεύθερης αγοράς, η οποία δεν εκφράζει απλά και μόνο μια βαθιά δυσπιστία απέναντι στις δημόσιες αξίες, τα δημόσια αγαθά και τους δημόσιους θεσμούς, αλλά υιοθετεί απόλυτα το ιδεολογικό πνεύμα της «ελεύθερης» αγοράς, που ενδυναμώνει στο μέγιστο δυνατό βαθμό την οικονομική ελίτ και τις μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ κατακρημνίζει τις διαμορφωτικές κουλτούρες και τους θεσμούς που απαιτούνται για την επιβίωση μιας δημοκρατίας. Οι κυρίαρχοι θεσμοί της κοινωνίας σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, είναι τώρα στα χέρια ισχυρών εταιρικών συμφερόντων, της χρηματοοικονομικής ελίτ και της φανατικής Δεξιάς, ο ασφυκτικός έλεγχος των οποίων πάνω από την πολιτική διαφθείρει τη δημοκρατία και τη μετατρέπει σε ένα δυσλειτουργικό πολίτευμα.

Φυσικά, αυτό που είναι μοναδικό για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ότι το κοινωνικό συμβόλαιο και ο κοινωνικός μισθός, οι δημόσιες σφαίρες και οι θεσμοί που στηρίζουν το κοινό καλό βρίσκονται υπό διαρκή επίθεση από τους πολιτικούς της Δεξιάς και τους «αντι-δημόσιους» διανοούμενους και των δύο πολιτικών κομμάτων. Η επίθεση εναντίον των δημοκρατικών θεσμών δεν παράγει μόνο μια σειρά από πολιτικές που επεκτείνουν τη μιζέρια, τον πόνο και τις κακουχίες για εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά έχουν επίσης διαμορφώσει μια αναπτυσσόμενη κουλτούρα σκληρότητας, όπου εκείνοι που υποφέρουν από τη δυστυχία της φτώχειας και την έλλειψη στέγης ή είναι καταδικασμένοι στην ανεργία ή σε θέσεις με χαμηλά προσόντα αποτελούν αντικείμενο ταπείνωσης και περιφρόνησης.