Στρεβλώσεις και προοπτική των τμημάτων ειδικής αγωγής (μια εναλλακτική προσέγγιση)

Των Παπασακελλαρίου Ηλία, Τσιτσιμπή Γιώργο

1.     Ιστορική αναδρομή

           Στις αρχές της δεκαετίας του '90 οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες[1] οδήγησαν την πολιτεία, στην υιοθέτηση της  πολιτικής της ένταξης των ατόμων με ειδικές ανάγκες, στο κοινωνικό, επαγγελματικό και εκπαιδευτικό πεδίο. Στο  πλαίσιο αυτό υπήρξε σημαντική αύξηση του αριθμού των τμημάτων ένταξης, ενίσχυση των μονάδων ειδικής αγωγής αλλά και  ο σχεδιασμός  νέων υποστηρικτικών δομών όπως τα ΚΔΑΥ[2]. Οι ανάγκες για εκπαιδευτικό προσωπικό αυξήθηκαν, ενώ ταυτόχρονα υπήρξε προβληματισμός για την καλύτερη εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού που θα στελέχωνε τις παλιές και νέες δομές της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης.

          Το 1993 πάρθηκε μια κρίσιμη – λανθασμένη κατά την άποψή μας - πολιτική απόφαση που αφορούσε την ίδρυση ξεχωριστού Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) στο Βόλο[3].  Η ίδρυση ιδιαίτερου Παιδαγωγικού Τμήματος (ΠΤΕΑ) από το οποίο θα αποφοιτούσαν αποκλειστικά εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής, ήταν από μόνη της μια κίνηση που στην πράξη ακύρωνε την ουσία της πολιτικής της ένταξης και της συνεκπαίδευσης (Παπασακελλαρίου, 2007, Λαμπροπούλου & Παντελιάδου, 2000, σ.164).

     Από την πρώτη μέρα υπήρξαν φωνές που τόνιζαν την αντίφαση που περιείχε η συγκεκριμένη απόφαση. Δηλαδή την εποχή της συνεκπαίδευσης, η πολιτεία να χωρίζει τους εκπαιδευτικούς σε δυο μεγάλες κατηγορίες. Στους εκπαιδευτικούς των συνηθισμένων σχολικών μονάδων (απόφοιτοι των Παιδαγωγικών Τμημάτων) και στους εκπαιδευτικούς της ειδικής εκπαίδευσης (απόφοιτοι του Παιδαγωγικού  Τμήματος Ειδικής αγωγής). Τη στιγμή που στόχος ήταν η ένταξη των μαθητών με ε.ε.α., το υπουργείο Παιδείας προχωρούσε στην από -  ένταξη των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής, αυτών δηλαδή που καλούνταν να φέρουν σε πέρας τη συγκεκριμένη πολιτική. Για το ίδιο θέμα ο συνάδελφος Παπασπύρου σημείωνε: «υπογραμμίζεται η αντίφαση ότι ενώ προωθείται η ένταξη των μαθητών με Μ.Δ. στο τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα, ταυτόχρονα απο–εντάσσουμε την ειδική αγωγή από την γενική παιδαγωγική και την περιθωριοποιούμε επενδύοντάς την με τα ιμάτια μιας επίπλαστης ακαδημαϊκής αυτοδυναμίας» (Παπασπύρου, 2003, σ. 7).

Η διαφοροποίηση αυτή μάλιστα προχωρούσε και στις εργασιακές σχέσεις καθώς ήταν η πρώτη φορά που απόφοιτοι Παιδαγωγικού Τμήματος δεν είχαν το δικαίωμα να εργαστούν στην γενική εκπαίδευση, παρά μονάχα σε δομές της ειδικής αγωγής. Μέχρι τότε οι εκπαιδευτικοί που υπηρετούσαν στην ειδική αγωγή έπρεπε να έχουν διδάξει τουλάχιστον πέντε χρόνια σε συνηθισμένες τάξεις, να έχουν μετεκπαιδευτεί στο ΜΔΔΕ τμήμα ειδικής αγωγής, - στο οποίο είχαν εισαχθεί με εξετάσεις - ενώ διατηρούσαν πάντα το δικαίωμα να επιστρέψουν στις δομές της γενικής αγωγής[4].

ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας)

Βίντεο γαλλικής παραγωγής που δείχνει με ξεχωριστό τρόπο κάποιες συμπεριφορές που συχνά παρουσιάζουν τα παιδιά με ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας).

Η ιστορία μιας μικρής πασχαλίτσας η οποία ξεκινάει να πάει μία ήρεμη βόλτα με την οικογένειά της. Η βόλτα βέβαια κάθε άλλο παρά ήρεμη είναι, καθώς της τραβούν την προσοχή διάφορα ερεθίσματα από το περιβάλλον, και αποφασίζει να τα ακολουθήσει με απρόβλεπτα αποτελέσματα…

Πενήντα (50) χρήσιμες συμβουλές για την αντιμετώπιση του Συνδρόμου Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας (ΣΕΠ/Υ) στη σχολική τάξη.

Διασκευή από το βιβλίο Answers to Distraction, Edward M. Hallowell, M.D. και John J. Ratey, M.D., Pantheon, Ν. Υork, 1995 www.drhallowell.com

Dr Έντουαρντ Χάλογουελ, παιδοψυχίατρος, ιδρυτής του Κέντρου Γνωστικής και Ψυχικής Υγείας στο Σάντμπερι της Μασαχουσέτης, διδάσκει στο τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουν πράγματα που κανένας άλλος επαγγελματίας του χώρου δε γνωρίζει: ότι δεν υπάρχει ένα σύνδρομο ΣΕΠ/Υ, αλλά πολλά• ότι το ΣΕΠ/Υ σπάνια εμφανίζεται “μόνο του”, αλλά ότι συνήθως εμφανίζεται εκ παραλλήλου με άλλα προβλήματα, όπως οι μαθησιακές δυσκολίες ή τα συναισθηματικά προβλήματα• ότι το πρόσωπο του ΣΕΠ/Υ αλλάζει, όπως συμβαίνει και με τον καιρό, παράλογα και απρόσμενα• ότι η αντιμετώπιση του ΣΕΠ/Υ, παρά τις διαφωτιστικές επεξηγήσεις που απαντιόνται σε διάφορα κείμενα, εξακολουθεί να απαιτεί σκληρή δουλειά και ιδιαίτερη αφοσίωση. Δεν υπάρχει εύκολος τρόπος για να αντιμετωπίσουμε το ΣΕΠ/Υ στην τάξη – ούτε ακόμα και στο σπίτι. Ύστερα από όσα έχουν ειπωθεί και γίνει, θα λέγαμε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του συνδρόμου στο πλαίσιο του σχολείου εξαρτάται από την κατάρτιση και την επιμονή που έχουν τόσο το σχολείο όσο και ο εκπαιδευτικός. Αν ο εκπαιδευτικός εφαρμόσει τις ακόλουθες χρήσιμες συμβουλές, τότε η διδασκαλία σε μαθητές με ΣΕΠ/Υ θα είναι πιο εύκολη και περισσότερο αποτελεσματική. Τα παιδιά αυτά μπορούν να μεταμορφωθούν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους• εκεί δηλαδή που ήταν οι πιο δύσκολοι μαθητές για σας, μπορούν να γίνουν στη συνέχεια οι πιο ικανοποιητικοί. Με την επίμονη και τη συνεπή εφαρμογή των τεχνικών που περιέχονται σε αυτές τις συμβουλές, με τη συνεργασία των συναδέλφων, των γονέων και του μαθητή, μπορείτε να δείτε την αποτυχία να αλλάζει πρόσωπο, να γίνεται ικανότητα και επιτυχία. Οι συμβουλές απευθύνονται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, κάποιες θα είναι προφανώς περισσότερο κατάλληλες για μικρότερους μαθητές, ενώ άλλες για μεγαλύτερους• θέματα ωστόσο δομής, εκπαίδευσης και ενθάρρυνσης είναι κοινά και αφορούν όλα τα παιδιά.

Μεγάλο Σκάνδαλο στις πλάτες της Ειδικής Αγωγής και του ΕΣΠΑ;

Αναδημοσίευση από: http://pekp.gr

Σεμινάρια, Επιλογή στελεχών με Φωτογραφικές διατάξεις, συνταξιούχοι με πολύ υψηλές αμοιβές και ο “μοναδικός” κ. Γ. Αλεβίζος.

Σκάνδαλο επαναλαμβανόμενο, ονομάζεται ΔΙΑΠΛΟΚΗ.

Η Ειδική Αγωγή, τα σεμινάρια του ΙΕΠ, οι συνταξιούχοι του ΙΕΠ, οι κ.κ. Σ.Γκλαβάς, Γ.Αλεβίζος, Η.Ματσαγγούρας, Π.Γιαλούρης, Ε. Μαστοράκη, κλπ. και ο μηχανισμός να “κόβουν” money για τον εαυτό τους. Πως “φτιάχνοντας” μία διακήρυξη με φωτογραφικές διατάξεις, μπορείς να επιλέξεις μόνο αυτούς που θέλεις, να τους δώσεις 4.000 ευρώ για 12 ώρες και να τους προετοιμάσεις για τις νέες Καρέκλες τους…

Ταινίες με ήρωες άτομα με ειδικές ανάγκες.

Ξένες:

•           «Ο άνθρωπος της βροχής», (αυτισμός).
•         «Ένας υπέροχος άνθρωπος», (σχιζοφρένεια).
•          «Το αριστερό μου πόδι», (κινητική αναπηρία).
•          «Η όγδοη ημέρα», (σύνδρομο Down).
•           «The Forrest Cump», (νοητική υστέρηση).
•          «Τα παιδιά ενός κατώτερου θεού», (κώφωση).
•          «Άρωμα γυναίκας», (τύφλωση).
•          «Το όνομά μου είναι Σαμ», (νοητική υστέρηση).
•         «Ο σολίστας», (σχιζοφρένεια).
•       «Στη φωλιά του κούκου», (ψυχική διαταραχή).
•         «Ο μικρός σολίστας», (τύφλωση).
•          «Κάνε μια ευχή», (ανίατη μυασθένεια)
•            <Φιλαδέλφεια", (AIDS)
•     "Το χρώμα του παραδείσου", έξοχη Ιρανική ταινία (τύφλωση)
•     "Νυχτολούλουδα". Ένα πολύ καλό ντοκυμαντέρ-ταινία που στο μεγαλύτερο μέρος έχει γυριστεί στο ΚΕΑΤ.  Αναφέρεται στην καθημερινή ζωή ενός τυφλού παιδιού και τα προβλήματα  που αντιμετωπίζει, στην εκπαίδευσή του, στα όνειρα που κάνει.
•      "Το αριστερό μου πόδι". Κλασική ταινία η οποία είναι βασισμένη στο γνωστό βιβλίο του Κρίστι Μπράουν (εκδόσεις Λιβάνη).

Ελληνικές:

•  «Το καναρινί ποδήλατο», (μαθησιακές δυσκολίες).
•  «Το στίγμα», (βρεφοκτονία αμεα).
• «Το νυκτολούλουδο», (τύφλωση).
• «Η Μαρία της σιωπής», (κώφωση).
• "Ο φόβος" του Κ. Μανουσάκη (κώφωση)
• "Τα ξυπνήματα"
• "Οι άθικτοι"
• "Δαμάζοντας τα κύματα"
• "Με λένε Στέλιο"
• "Λόγια της σιωπής".   Μια ταινία της Λουκίας  Ρικάκη κι αναφέρεται στα άτομα με κώφωση
• "The sessions"

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

Ενώ ο εκφοβισμός στο σχολείο δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο, ιδιαίτερης επιστημονικής προσοχής έχει τύχει τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Όλες οι έρευνες που έχουν διεξαχθεί σε διάφορες χώρες, έχουν καταδείξει την ύπαρξη του εκφοβισμού σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό στα σχολεία (π.χ. Αυστραλία, Βέλγιο, Βραζιλία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελβετία, Ελλάδα, Η.Π.Α., Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Ιρλανδία, Ιταλία, Καναδάς, Κίνα, Λιθουανία, Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία, Νότιος Αφρική, Πορτογαλία, Σουηδία, Τουρκία). Σε κάποιες από τις χώρες αυτές, έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες σε εθνικό επίπεδο για την αντιμετώπιση και πρόληψη του φαινομένου. Οι πλέον πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις των ερευνών, έχουν επισημάνει την ανάγκη αύξησης του αριθμού των συστατικών των προγραμμάτων παρέμβασης, σε όλα τα επίπεδα - ατομικό, σχολείου, τάξης και για όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας – μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς. Επίσης έχουν καταδείξει τη θετική συσχέτιση της διάρκειας και της έντασης του προγράμματος με τη μείωση της έκτασης του φαινομένου. Σημείωση Σε αυτόν τον οδηγό αντιμετώπισης του φαινομένου, γίνεται μία προσπάθεια ενημέρωσης των εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σε όλα τα προαναφερόμενα επίπεδα δράσης, ενώ δίνεται και ιδιαίτερη βαρύτητα στην παρουσίαση μη τιμωρητικών μεθόδων διαχείρισης των περιστατικών εκφοβισμού.

Θεματικές Ενότητες Μαθήματος 1. Αντιμετώπιση Σχολικού Εκφοβισμού Υλικό Αναφοράς > Εγχειρίδιο Αντιμετώπισης Σχολικού Εκφοβισμού - Καραβόλτσου Περιεχόμενα 1. Γενικές πληροφορίες για το σχολικό εκφοβισμό 2. Χαρακτηριστικά του σχολικού εκφοβισμού στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση 3. Αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού

Τα παιδιά μελετούν, αλλά δεν κατανοούν

in

Tης Βασιλικης Χρυσοστομιδου

«Πολλές φορές διαβάζω και δεν καταλαβαίνω, όχι μόνο τους αρχαίους αλλά και αυτούς που είναι κάτι σαν… αρχαίοι – Καβάφη, Παπαδιαμάντη» (Ελευθερία, Γ΄ Λυκείου). «Oταν τα κείμενα είναι αρχαία με νέα ελληνικά μαζί, μου φαίνονται πολύ περίεργα. Δυσκολεύομαι να καταλάβω, θέλει πολλή ανάλυση. Θυμάμαι τον “Κρητικό” (σ.σ. Διον. Σολωμός), είδα κι έπαθα να βγάλω άκρη. Εκτός σχολείου, δε μ’ αρέσει να διαβάζω». (Βασίλης, Γ΄ Λυκείου). «Εξαιρώντας τα μαθήματα που μ’ ενδιαφέρουν για τις Πανελλήνιες, θα χρειαστώ περισσότερο χρόνο να κατανοήσω ένα κείμενο». (Δημήτρης, Β΄ Λυκείου).«Δυσκολεύομαι να γράψω. Δεν έχω ιδέες ή όταν έχω, δεν μπορώ να τις αναπτύξω. Εκθεση, πάω φροντιστήριο, μαθαίνω “πακέτα λέξεων”, τα γράφω. Αλλα βιβλία, ποτέ – μόνο Χάρυ Πόττερ παλιότερα. Προτιμώ ταινίες». (Σταύρος, Β΄ Λυκείου).

«Καταλαβαίνουν τα παιδιά όταν μελετούν;», το ερώτημα που θέσαμε σε εκπαιδευτικούς:

«Οχι! Κατηγορηματικά όχι!», θα πει χωρίς δεύτερη σκέψη η κ. Ευαγγελία Ρίζου, φιλόλογος και λυκειάρχης. Την άποψή της συμμερίζονται οι συνάδελφοί της φιλόλογοι, κ. Καίτη Σερέτη και Ευγενία Λέκκα, με πολυετή εμπειρία στις τρεις τάξεις του λυκείου. «Αρνητικά μπροστά στο συνεχές κείμενο τα παιδιά μας. Βαριούνται και φοβούνται. Η λεξιπενία ιδιαίτερα αισθητή, ενώ πρόβλημα υπάρχει τόσο στην κατανόηση, όσο και στις γνώσεις και την ορθογραφία», «χαρτογραφεί» την κατάσταση η λυκειάρχης. «Ο,τι έχει ιδιώματα ή πιο “υψηλό” λόγο το απορρίπτουν. Τους έδωσα τη “Χωματερή της Πληροφόρησης” του Γιανναρά για επεξεργασία και περίληψη στο σπίτι. Μόνο πέντε παιδιά το έφεραν. Για τους υπόλοιπους, εξαιρετικά δύσκολο. Οσο για “μαργαριτάρια”; Δεν τα προλαβαίνω. “Ο ήλιος βασιλεύει”, διαβάσαμε. “Τι ώρα της μέρας είναι”; ρωτάω. “Μεσημέρι”, “Γιατί;”, “Επειδή ο ήλιος είναι ψηλά, σα βασιλιάς”, η απάντηση μαθητών λυκείου!», σταχυολογεί στιγμιότυπα η κ. Σερέτη.

«Πώς να μιλήσω στους φίλους του για τον αυτισμό»;

Μια από τις προκλήσεις για μας, τους γονείς των αυτιστικών παιδιών, είναι να κάνουμε τα άλλα παιδιά, τα «κανονικά», να κατανοήσουν τον αυτισμό.

«ο Alex επεξεργάζεται τις ίδιες πληροφορίες με άλλο τρόπο. 
Δεν είναι λάθος, δεν είναι κακό, είναι απλά διαφορετικό».

Η Lisa, μητέρα του 7χρονου αυτιστικού Norrin, αναρωτιέται.
Προτού να γεννηθεί ο Norrin, ποτέ δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι υπάρχουν δύο ειδών παιδιά: τα κανονικά και τα διαφορετικά.  
Όταν ο Norrin διαγνώστηκε για πρώτη φορά ως αυτιστικός, ο γιατρός τον χαρακτήρισε «διαφορετικό». Για μένα ο Norrin ήταν απλά ο Norrin. Η «διαφορετική» του συμπεριφορά ήταν για μένα «κανονική». Κι εκείνα τα πρώτα χρόνια, οι διαφορές ήταν μηδαμινές…

Αυτισμός. Πώς να αναγνωρίσετε τα πρόωρα σημάδια